ویژگیها و فرصتهای ورود به بازار آلمان

ترجمه: علی باسره - پریسا صبّاغ

کاری از مجله الکترونیک واردات و صادرات www.import-export.ir


  مروری بر اقتصاد کشور آلمان 

آلمان، بزرگترین اقتصاد را در قاره اروپا دارد. بهمین دلیل است که نقش رهبری را در مدیریت بحران بدهی فعلی در منطقه حوزه یورو برعهده دارد. البته در چند سال اخیر، با توجه به آسیب پذیری این كشور بدلیل شوك های خارجی، مشكلات ساختاری داخلی و مشكلات اخیر در رابطه با یكپارچه سازی بخش شرقی و پیشتر كمونیست این کشور، عملكرد چندان مطلوبی را از خود نشان نداده است. آلمان در سال ۲۰۱۳ رشد بسیار محسوسی (بمیزان ۰/۵ درصد) داشته است اما در سال ۲۰۱۴ چشم انداز بهتری را نشان می دهد.
شاخص های اقتصادی آلمان حسادت هر كشوری را برمی انگیزد. مازاد تجاری آن ۷% تولید ناخالص داخلی است و صندوق های تامین اجتماعی مازاد ۳۰ میلیارد یورویی و امور مالی عمومی میزان کمتری از مازاد را نشان می دهند.
مدل اقتصادی آلمان متكی بر تجارت (صادرات كالاهای صنعتی) می باشد. در سال ۲۰۱۳ دو بحث مهم در رابطه با چگونگی ایجاد مازاد تجارت و حداقل دستمزد بوجود آمد. آلمان از طریق افزایش سرمایه گذاری به تحریك تقاضای داخلی می پردازد. كاهش وابستگی به انرژی هسته ای كه باید تا سال ۲۰۲۲ اتفاق بیافتد مستلزم سرمایه گذاری عظیمی بالغ بر ۲۰ میلیارد یورو برای توسعه انرژی های تجدید پذیر در سال ۲۰۱۳ می باشد. به تدریج دولت جدید به كاهش هزینه یارانه ها احتیاج خواهد داشت در حالیكه حدود ۷/۳ میلیون نفر از مردم در شغلهای كم درآمد و بدون مزایا مشغول به كار هستند كه افزایش دستمزد در سطح بالاتر از نرخ تورم، برنامه ریزی شده است. اما همچنان چالش اصلی برای دولت آلمان مدیریت بحران بدهی منطقه حوزه یورو می باشد. با وجود ركود اقتصادی، آلمان موفق شده است كه نرخ بیكاری خود را در حد ۵/۲% نگه دارد، اگر چه كه بخش آلمان شرقی سابق نرخ بیكاری بسیار بالایی دارد و این روند به دلیل مشكلات ادغام كشور همچنان ادامه دارد.

  صنایع بزرگ

بخش كشاورزی آلمان ۱% از تولید داخلی كشور را در بر می گیرد و حدود ۱/۶% اشتغالزایی دارد. این بخش تا حد زیادی از یارانه های دولتی سود می برد.
اصلی ترین محصولات كشاورزی این كشور عبارتند از: شیر، گوشت خوك، دام زنده، چغندر قند، غلات و حبوبات.

مصرف كنندگان معمولاً محصولات كشاورزی ارگانیك را ترجیح می دهند. دولت در تلاش است كه بخش غذایی را به صورت غیر صنعتی در بیاورد. سهم بخش صنعت در تولید ناخالص داخلی در سال۱۹۷۰ ، ۵۱% بوده است كه امروزه این رقم حدود ۲۸% كاهش یافته است. با این حال، اقتصاد آلمان هنوز هم دارای بخش های تخصصی مانند: مهندسی مكانیك، تجهیزات برقی و الكترونیك، خودرو و محصولات شیمیایی می باشد. صنعت خودروسازی یكی از بزرگترین بخش های صنعتی كشور بحساب می آید و آلمان سومین صادركننده بزرگ خودرو در جهان می باشد. تصمیم آلمان در رابطه با منع استفاده از انرژی هسته ای تا سال ۲۰۲۲ می تواند به معنای تغییر چشم انداز صنعتی آلمان بحساب بیاید. 
مدل اقتصادی آلمان اساساً متكی بر یك شبكه متراكم از شركت های كوچك و متوسط می باشد؛ یعنی بیش از ۳ میلیون واحد که برای حدود ۷۰% از كارگران حقوق بگیر این کشور اشتغال ایجاد نموده اند.

  مروری بر تجارت خارجی

تجارت بیش از ۹۵% از تولید ناخالص داخلی آلمان را تشکیل می دهد (میانگین سازمان تجارت جهانی برای سال های ۲۰۱۲-۲۰۱۰). در این میان، صادرات چیزی حدود ۴۰% از تولید ناخالص آلمان را از آن خود نموده است. آلمان در صادرات پیشرو می باشد و فقط در چند سال اخیر است که چینی ها توانسته اند خود را به این کشور برسانند
اولین شریك تجاری آلمان كل اتحادیه اروپا می باشد كه حدود۶۰% از صادرات آلمان و ۶۰% از واردات آن را در می گیرد. چین و آمریكا از دیگر شركای بزرگ آلمان محسوب می شوند.

  چگونگی دستیابی به مشتریان و فرصتهای بازاریابی

  رفتار مصرف کننده: هر ماه، مؤسسه تحقیقاتی بازار (GFK) اطلاعاتی را در رابطه با مصرف کالاها در آلمان منتشر می کند. مصرف کنندگان آلمانی به خرید از طریق کاتالوگ عادت کرده اند و به شدت به خرید های اینترنتی تمایل دارند.

  مشخصات مصرف کننده: مصرف کنندگان آلمانی گرایش بسیاری به مقایسه قیمت ها و تخفیف ویژه فروشگاه ها نشان می دهند. آنها از تخفیفات ویژه فروشگاه ها اطلاع دارند و برای دستیابی به قیمت های بهتر به فروشگاه های مختلف می روند. آنها با توجه به نوع کالایی که می خواهند تهیه کنند، معیارهای بسیار زیادی را درنظر می گیرند. برای کالاهای مصرفی با دوام، معیارهایی نظیر: ایمنی، کیفیت، پرستیژ، آسایش، راحتی و قیمت را در نظر می گیرند. در این میان، برای کالاهای روزمره، تنها عامل تعیین کننده، قیمت می باشد. برای کالاهای سرمایه ای حرفه ای، با وسواس و احتیاط عمل می کنند که این عامل منجر به خریدی مبتنی بر کیفیت و قابل اطمینان بودن، پیگیری های فروشنده و خدمات پس از فروش می شود. قیمت یکی از معیار های غالب برای این نوع محصول است. از سوی دیگر برای تجهیزات جزئی تر یا تجهیزات صنعتی نیز عامل قیمت از اهمیت زیادی برخوردار است.
آژانس های بزرگ تبلیغاتی در آلمان عبارتند از:

• Carat media agency
• OMD media agency
• Mind Share media agency
• Bader Media agency
• Initiative media agency
• Gesamtverband Kommunikationsagenturen GWA e.V
• Distribution network
 

  شبکه های توزیع

آلمان با بیش از ۸۲میلیون نفر جمعیت، بزرگترین بازار در اروپا محسوب می شود؛ بازاری بسیار رقابتی و بخش بندی شده، با بخش های فراوان و محصولاتی اشباع شده که کیفیت و ارائه خدمات برای آنها ضروری می باشد.
مناطق بزرگ اقتصادی آلمان عبارتند از: North Rhine-Westphalia ،Baden Wurtenberg، باواریا، هامبورگ، برلین، هانور و همچنین Leipzig در شرق آلمان سابق.

  روشهای توزیع

ساختار توزیع در آلمان به شرح زیر می باشد: 
- تعداد زیادی مغازه های کوچک و مستقل
- عدم متمرکزسازی کسب و کارها در مقایسه با بازارهای بزرگ اروپا مثل(فرانسه، انگلستان، بلژیک)
- نفوذ و اشراف شبکه های توزیع در مراکز شهرها و حومه شهر
- تعداد اندک فروشگاههای بزرگ به سبک هایپرمارکت ها 
- فروشگاه های تخفیف دار (Hard discount) و اهمیت فروش از راه دور (از طریق پست الکترونیکی، خرید اینترنتی و خرید تلویزیونی) 
شبکه های توزیع در آلمان در یکی از کانالهای توزیع زیر طبقه بندی می گردند:
تجارت های سنتی خرده فروشی(۲۴/۸%)، هایپرمارکت های تخصصی (۲۲%)، فروشگاه های زنجیره ای غیرغذایی (۱۳%)، هایپر مارکت های DIY (بمیزان ۱۱/۷%)،‏ فروشگاههای تخفیف دار (۱۱%)، سوپرمارکت ها (۷/۹%)، فروش از راه دور (۵/۸%)، فروشگاه های بزرگ (۳/۸%)
منبع:Ifo-Institut &destatis

سه نمونه از گروه های توزیع پیشرو در آلمان عبارتند از: Metro ،Rew و Edeka/Ava
فروشگاه های تخفیف دار، نمونه پیشرو در زمینه توزیع مواد غذایی می باشند؛ رشد حدود ۱۰% و تولید ۴۰% سهم آن از كل فروش مواد غذایی می باشد.
ظهور ارزان فروشانی مانند: Lidl یا Aldi توزیع كنندگان را وادار به جنگ بر سر قیمت نموده است. بنابراین پایین آمدن حاشیه سود كافی باعث کند شدن سرعت مدرن سازی شبکه توزیع و ایجاد مفاهیم و روشهای جدید گردیده است. روابط بین توزیع كنندگان و تامین كنندگان بسیار سخت و گاهاً غیر قابل تحمل توصیف می گردد.
در حال حاضر گرایش اصلی در بازار آلمان بر ایجاد تمركز است و گروه هایی مانند: Karstadt(درآلمان)، Edeka_Tengelmann و ارزان فروشانی همچون وال مارت آمریكایی حاشیه سود سایر تامین كنندگان را به حداقل رسانده اند و سخت در رقابت با هم هستند.

  همكاری های اقتصادی

- عضویت در اتحادیه اروپا: آلمان عضو منطقه اقتصادی اروپا است كه از تاریخ ۱ ژانویه سال ۱۹۹۳ انتقال آزاد كالا بین كشورهای اروپایی را تضمین می نماید.
- توافقات چندجانبه و دوجانبه با بسیاری از كشورها

  موانع غیر تعرفه ای

آلمان علاوه بر اینكه عضو اتحادیه اروپا می باشد، براساس مقررات حاكم بر کشورهای عضو این اتحادیه عمل می نماید. اگر اتحادیه اروپا سیاست تجارت خارجی لیبرال در پیش گیرد، برخی محدودیت های بخصوص در بخش محصولات كشاورزی اعمال می گردد و برای جبران آن، واردات یا صادرات محصولات كشاورزی در راستای توسعه كشاورزی در اتحادیه اروپا انجام می پذیرد که نیازمند بکار بستن نظامهای خاص کنترل و نظارت بر كالاهای وارداتی به خاك اتحادیه اروپا می باشد. علاوه براین، به دلایل بهداشتی، با توجه به حضور ارگانیسم های اصلاح شده ژنتیكی، اگر اجازه ورود به اروپا به آنها داده شود، بایستی بعنوان مثال بطور منظم از بسته بندی مخصوص استفاده شده باشد. واردات گوشت گاوهایی که تغذیع هورمونی داشته اند نیز ممنوع می باشد. بحران BSE (بیماری جنون گاوی) مقامات اروپا را مجبور به افزایش اقدامات بهداشت گیاهی به منظور اطمینان از كیفیت گوشت واردات و توزیع شده در كشورهای عضواتحادیه اروپا نموده است.
درحال حاضر اقدامات احتیاطی، بصورت گسترده ای مورد توجه قرار گرفته است و در صورت وجود هرگونه مورد مشکوک، تا زمانی كه سلامت محصول اثبات نگردد، واردات آن ممنوع می باشد. برخی دیگر از انواع محصولات نیز می توانند شامل ممنوعیت یا پروسه های متفاوت اداری باشند؛ برای مثال: دارو برای مصرف انسانی، ضایعات، گیاهان یا حیوانات زنده.

  میانگین حقوق و عوارض گمركی (به استثناء محصولات كشاورزی)

در داخل اتحادیه اروپا، تجارت محصولاتی كه تولید از یكی از ۲۷ كشور عضو باشد از معافیت گمركی برخوردار می باشد. این معافیتها شامل خرید و فروش در داخل اتحادیه می باشد و واردات یا صادرات از خارج از آن را شامل نمی گردد. عوارض گمركی برای كشورهای خارج از اتحادیه اروپا زیاد نیست؛ بخصوص برای تولید صنایع (به طور متوسط ۲/۴% برای تعرفه عمومی).

  طبقه بندی گمرك

در عمل، كد TARIC (شامل ده رقم) بنحو خوبی نرخ تعرفه گمرکی و همچنین قوانین داخلی وضع شده برای کالای وارداتی از خارج از اتحادیه اروپا را معین می سازد. برای یافتن نرخ عوارض گمركی بر روی محصول بر پایه كشور مبدا، باید به اطلاعات TARIC مراجعه نمایید.
فرآیند واردات: زمانی كه كالایی از داخل كشورهای عضو اتحادیه وارد آلمان می شود، صادركننده باید در پایان ماه، DEB (فرم مبادله كالا) یا یك اظهارنامه داخلی (intrastate declaration) را پر کند.

 بعنوان بخشی از استاندارد های"ایمن" حمایت شده توسط سازمان جهانی گمرك (WCO)، اتحادیه اروپا یك نظام جدید كنترلی را بر واردات وضع نموده است. نظام كنترل واردات (ICS) با هدف حفظ ورود كالا به گمركات حوزه اتحادیه اروپا شكل گرفته است.
از ابتدای ژانویه ۲۰۱۱ ، قبل از اینكه كالایی به گمركات اتحادیه اروپا وارد شود، واردکننده ها موظف گردیدند خلاصه اظهارنامه وارداتی (Entry Summary Declaration) را به کشور مقصد ارائه نمایند. این کار پیش از اظهار کالا به گمرک در حوزه اتحادیه اروپا انجام می گیرد.
علاوه بر اظهارنامه مکتوب گمركی، فاكتور و گاهی اوقات گواهی مبدا باید بهمراه محصولات وارداتی موجود باشد. كدهای گمركی جدید MCC که از سال ۲۰۰۸ به اجرا درآمده است، با حذف کاغذ و تمرکز بر مبادلات و سایر اقدامات، فرآیند كار را بسیار تسهیل بخشیده است.

هماهنگی برای حمل كالا
حمل و نقل جاده ای اصلی ترین ابزار مورد استفاده برای جابجایی محصولات می باشد. هرساله در آلمان ۲۸۶ میلیون تن از محصولات توسط حمل و نقل دریایی و ۲۷۶۷ میلیون تن از طریق حمل ونقل جاده ای منتقل می شوند. از سال ۱۹۹۵ مبلغی بعنوان مالیات برای ماشین های بزرگ و سنگین بیشتر از ۱۲تن كه در بزرگراه ها تردد می كردند، در نظر گرفته شده است. عوارض نیز بصورت روزانه، ماهانه، و یا سالانه محاسبه می شود و فقط رانندگانی كه این عوارض را پرداخته اند حق تردد دارند.

به کانال ما در تلگرام بپیوندید:    از وبسایت ما دیدن نمایید: